Odwracam się i patrzę wprost w orzechowe oczy schowane pod brązową, równo przyciętą grzywką.

Kaśka…? - czuję jak banan rośnie mi na twarzy. - Co Ty tu robisz?

Łapię ją w ramiona i mocno ściskam. Jest szczuplejsza niż kiedyś, ale pachnie jak zawsze. Ostra wełna jej zielonego płaszcza drapie mnie w policzek.

Poznałyśmy się, gdy miałam jakieś pięć lat, a ona pewnie siedem. Mieszkała w Skrzeszewie, a ja co lato przyjeżdżałam do Skrzeszewa na wakacje do dziadków.

Od tamtej pory każdego lata jadłyśmy razem lody bambino i piłyśmy różową oranżadę ze spożywczaka za rogiem. Wisiałyśmy razem na trzepaku i chodziłyśmy na zatłoczony basen niosąc w mlecznobiałych reklamówkach ręczniki w smerfy i suche kostiumy na przebranie. Oglądałyśmy nałogowo “Co gryzie Gilberta Grape’a”, “Dirty Dancing” i “Kruka”, a partę lat później jeszcze “Trainspotting”, ale ten tylko raz, w kinie, gdy siostra Kaśki miała dyżur w kasie i mogła nas wpuścić bez sprawdzania daty urodzenia w legitymacjach.

Nasze lata rozeszły się dopiero gdy obydwie poszłyśmy na studia. Ona w Poznaniu, a ja w Warszawie.

Czasem pisałyśmy jeszcze do siebie listy, a gdy ona dokądś leciała z Okęcia zawsze przyjeżdżała dzień wcześniej i spała u mnie.

Nawet, gdy nie widziałyśmy się miesiącami zawsze miałyśmy o czym gadać. To był TEN rodzaj przyjaźni. Od piaskownicy, aż po grób.

Jesteś w Wawie? - pytam głupio, bo stoimy u szczytu schodów w Tkmaksie na Marszałkowskiej.

Tak, przeprowadziłam się na Ursynów jakieś pół roku temu. - uśmiecha się i pokazuje palec z pierścionkiem. - Zaręczyliśmy się i wzięliśmy z Pawłem kredyt i kupiliśmy mieszkanie. Nieduże, ale w końcu nasze.

Wow, gratulacje! - silę się na uśmiech i próbuję zrozumieć co tak naprawdę właśnie powiedziała. Pół roku temu? Kredyt? Mieszkanie? W KOŃCU? I kim w ogóle jest Paweł?

Gadamy jeszcze przez chwilę o pierdołach, cmokamy się w policzki i rozchodzimy w stronę różnych regałów.

Mechanicznie biorę do ręki jeden z kolorowych notesów i udaję, że go przeglądam, ale kropki na kremowych kartkach rozmazują mi się przed oczami. Łzy kapią na niezapisane strony.

Cholera - myślę - teraz muszę go już kupić.

Wróć do pisania dołączając do II edycji Kursu pisania dla początkujących “Odblokuj się i pisz”.

Napiszesz cztery teksty, a ja wszystkie przeczytam i dam Ci znać, nad czym warto popracować, żeby stały się jeszcze lepsze.

Szczegóły znajdziesz tutaj.

Kurs obejmuje:

• ebooka do pracy własnej

• wpierający feedback, który pomoże Ci dopracować napisane teksty

• możliwość wydania najlepszego z Twoich tekstów w magazynie kreatywnego pisania

Pytanie do pracy z dziennikiem

Zastanów się z kim chciałabyś ponownie nawiązać kontakt, spotkać się i porozmawiać.

Dlaczego tęsknisz właśnie za tą osobą? Co Cię z nią łączyło? Dlaczego Wasze drogi się rozeszły?

Czy chcesz odświeżyć tę relację? Czy jest to w ogóle możliwe?

Rozbudowane pytania do pracy ze wspomnieniami i emocjami znajdziesz w Zestawie do pracy z dziennikiem zawierającym poradnik i trzy zeszyty w formie ebooków:

• “Nowe początki”

• “Niewygodne pytania

• “Tu i teraz”

Ćwiczenie na rozpisanie

To wspomnienie o spotkaniu z Kaśką w Tkmaksie przyszło do mnie w trakcie wspólnej sesji pisania na zakończenie jednej z ostatnich edycji Klubu Otwartej Szuflady.

Miałyśmy taki temat:

Napisz tekst inspirowany spotkaniem po latach – takim, które już miało miejsce, albo takim, które nigdy się nie wydarzy. Może takim, na które czekasz, albo takim, którego się obawiasz. Fikcyjnym albo prawdziwym.

Jaka historia od razu przyszła Ci do głowy?

Spróbuj napisać (nawet bardzo krótki) tekst, scenę taką jak moja, a potem podziel się z kimś swoją twórczością. Wyjdź z pisaniem z szuflady i sprawdź, jak się z tym czujesz.

Jako dodatkową inspirację podrzucam Ci zdjęcie Nan Goldin, jednej z moich ulubionych fotografek, Nan jest autorką cyklu fotografii “Ballada o seksualnej zależności”, dokumentującym życie nowojorskiej społeczności LGBT+ na tle epidemii AIDS w latach 80-tych. Jej zdjęcia są surowe, realistyczne i intymne. Doskonale nadają się jako baza do wymyślenia własnej historii

Nan Goldin – Picnic on the Esplanade (1972). Źródło: Staatliche Museen zu Berlin

Trzymam za Ciebie kciuki i oferuję wsparcie, jeśli zdecydujesz się puścić coś w świat na Substacku - oznacz mnie! :))

Chciałabym zgromadzić tutaj osoby, które tak jak ja kochają pisać i stworzyć bezpieczną przestrzeń do dzielenia się swoją twórczością.

Szczegóły już wkrótce!

Moja koleżanka powiedziała kiedyś:

„Prowadzenia dziennika wymaga samodyscypliny, a skoro nikt nam za to nie płaci, zapał szybko mija.”

Smutne, ale prawdziwe.

Ile razy zaczynałaś dziennikować i nie zapełniłaś nawet połowy notesu, bo działo się życie, a wieczór z Netflixem był zdecydowanie bardziej kuszący niż pisanie?

W codzienności pełnej rozproszeń trudno jest wypracować nawyk wymagający skupienia.

A szkoda, bo od dziennikowania WSZYSTKO się zaczyna.

Dlaczego warto prowadzić dziennik?

Prowadzenia dziennika najczęściej kojarzy nam się z wyrzucaniem złości, żalu i smutku albo szczegółowym kronikowaniem codzienności.

I dobrze, bo dziennik jest jak kołdra – zrozumie i przyjmie wszystko.

Ale żeby dziennikowanie zadziałało i pomogło na dłuższą metę, nie możesz skupiać się tylko i wyłącznie na złych emocjach i zapętlonym notowaniu menu śniadaniowego. Znam osoby, które taka forma zniechęciła do pisania, bo łączyły dziennik tylko i wyłącznie z gorszymi chwilami i poczuciem obowiązku.

Dlatego w dziennikowaniu ważna jest różnorodność, wychodzenie poza linie (dosłownie i w przenośni) i przełamanie rutyny.

Prowadzenie dziennika to najlepszy fitness dla głowy: aktywuje nasz mózg do działania, rozgrzewa i rozciąga szare komórki. Nie pozwala nam skurczyć się, zardzewieć i wtopić w powtarzalny rytm codzienności.

Dzięki regularnemu pisania uda Ci się:

• zatrzymać gonitwę myśli i uporządkować chaos w głowie

• nadać kształt i kontekst emocjom

• złapać dystans i wyciszyć się

• podejmować lepsze i bardziej przemyślane decyzje

• skupić się na tu i teraz

• zauważać i zapamiętywać więcej, a tym samym żyć pełniej

• zatrzymać czas w słowach

• docenić to, co jest najbliżej

• zrozumieć i zaakceptować siebie

• znaleźć czas dla siebie

Jak przygotować się do prowadzenia dziennika?

Pisanie ręczne

Nie myśl nawet o aplikacjach do journalingu czy uruchamianiu notatnika w telefonie!

Pisanie jest czynnością fizyczną.

Pisząc ręcznie skupiamy uwagę na sobie i naszych myślach. Nie możemy robić kilku rzeczy naraz, więc wciskamy hamulec i wyciszamy się. Nie rozprasza nas kolorowy ekran telefonu i pulsujące powiadomieniami social mediów.

Pisanie ręczne poprawia koncentrację, zdolność do zapamiętywania, umiejętność analizowania, łączenia faktów i rozwiązywania problemów, co przy dziennikowaniu staje się szczególnie ważne.

Wreszcie, pisząc ręcznie aktywujemy nasze zmysły, czujemy zapach kartek notesu, słyszymy szelest stalówki sunącej po papierze, obserwujemy jak myśli zamieniają się w słowa.

Piszę piórem, dlatego, że dla mnie to wielka przyjemność i pewnego rodzaju rytuał. Jeśli nie jesteś przekonana do pióra wybierz wygodny długopis, który będzie przedłużeniem Twojej ręki. Ma sunąć po papierze, tak, żeby sama fizyczna czynności pisania sprawiała Ci radość.

Moje ulubione pióra:

• Kaweco Iguana Blue i Vibrant Violet stalówka M

• Esterbrook Estie Avalanche i Botanical Garden (stalówka M)

• Ferris Wheel Press Joule Juniper Moss (stalówka B)

• Benu Pixie Aurora Gold (stalówka M)

• atramenty Ferris Wheel Press (w butelkach, np. Cloak and forest, Tears of sapphire, Tumultuous tides i Mulberry Majesty)

• atramenty w nabojach Kaweco Paradise blue i Summer purple

• atrament J. Herbin Encre Bleue o zapachu lawendy

• polskie atramenty KWZ ink, np. Spacer nad Wisłą czy Wspomnienie znad Bałtyku

Wyjątkowy notes

Najważniejszy jest ROZMIAR - zdecyduj się na A6, A5 albo maksymalnie B5. Mały notes zapełnisz szybciej, a to jest niezwykle motywujące. W kratkę, w linie, w kropki albo gładki, w twardej, albo miękkiej oprawie - wybierz taki, jak do Ciebie najbardziej przemawia. Ozdabiaj go naklejkami i kolorowymi taśmami, wklejaj zdjęcia, bilety do kina i do muzeów, pocztówki i kartki z życzeniami, rób mini kolaże z powycinanych fragmentów kolorowych czasopism (koniecznie z tytułami artykułów, potrafią być bardzo dobrą inspiracją do pisania!), susz między kartkami liście i kwiaty.

Ozdabianie notesów to był dla mnie prawdziwy game changer, jeśli chodzi o regularność dziennikowania.

Połączenie pisania, wycinania i ozdabiania kartek notesów pozwala mojej przebodźcowanej głowie na najlepszy wypoczynek. No i uwielbiam mieć grube, kolorowe dzienniki, zapełnione nie tylko słowami.

Tu znajdziesz moje autorskie arkusze do ozdabiania dziennika z ilustracjami i grafikami podlaskich krajobrazów, ziół i kwiatów. Stworzyłam spójny kolorystycznie zestaw na każdą porę roku.

Moje ulubione marki notesów:

• Peter Pauper Press

• Paperblanks

• Midori

Planowanie pisania i pytania do pracy z dziennikiem

Zapał do pisania dziennika zawsze mija. Czasem po miesiącu, czasem po tygodniu, czasem już po kilku dniach. Wiem, jak to bywa w życiu. Ale wiem też, że prowadzenie dziennika to najprostsza droga do zadbania o siebie, rozplątania myśli i skupienia uwagi na tym, co ważne tu i teraz. Dlatego warto nie poddawać się i znaleźć swój sposób na pisanie.

Na początek zastanów się ile możesz przeznaczyć czasu na pisanie dziennika w trakcie tygodnia: 30 min? 15 min?

A teraz podziel ten czas na pół (to nie jest żart!)

Chodzi o wyznaczane celu, który da się zrealizować, a z doświadczenia wiem, że pierwsze założenia, mimo, że staramy się być realistkami, z reguły są chybione. I tak, jeśli założyłaś 5 min, to zacznij od 2, 5 :)))

Zdecyduj się na pisanie o stałej porze dnia, a nie o konkretnej godzinie. Może na przykład tuż przed snem, gdy leżysz już w łóżku, albo rano, do śniadania czy kawy. Nie zakładaj, która to będzie godzina, bo gdy coś się przesunie stracisz zapał. Wyznaczenie pory dnia jest bardziej elastyczne.

Notuj dosłownie kilka zdań, ale rób to regularnie. I miej notes zawsze gdzieś przy sobie.

Możesz zaczynać pisać od:

Dziś czuję się…

Dziś zauważyłam, że…

Śniło mi się…

Myślę o…

Po 2-3 tygodniach, gdy znajdziesz swój rytm, proponuję Ci dołożyć do tych krótkich sesji kilka minut i dodać jedno dłuższe dziennikowanie, najlepiej raz w tygodniu. Wykorzystaj tę dodatkową sesję, żeby wyjść poza codziennie kronikowanie i zapisywanie emocji na gorąco. Możesz wtedy pracować na przykład z pytaniami z tego Zestawu.

Kilka prostych ćwiczeń i przykładów:

1. Co dzieje się w tle?

Praca z tym pytaniem pozwoli Ci zauważyć, jak dużo dzieje się w tle codziennej rutyny. Pisz o tym, co czytasz i oglądasz i jakie masz na temat przemyślenia, co Ci się podobało, a co zupełnie nie. Napisz, co ostatnio przykuło Twoją uwagę (news? piosenka? zdarzenie?) i zastanów się dlaczego. Napisz, o czym rozmawiałaś z bliską osobą albo co ostatnio rozczuliło Cię w zachowaniu Twojego psa czy kota.

Z mojego dziennika: W jednej z powieść, które ostatnio czytałam pojawiła się wzmianka o książce “Werner’s Nomenclature of Colours”, którą natychmiast wyguglowałam i przepadłam. To opublikowany po raz pierwszy w 1814 r. przewodnik po barwach świat przyrody. Każdy opisany kolor nie dość, że jest pięknie nazwany to jeszcze znajduje się przy nim dopisek, gdzie można go znaleźć w świecie zwierząt, roślin i minerałów. To przepiękna inspiracja do pokazywania słowami kolorów w tekstach.

2. Co Cię przyciąga? Co Cię odpycha?

Zastanów się czego masz dość, co chciałabyś zmienić, w którym kierunku masz ochotę podążać, a o co chcesz od siebie odsunąć. I dlaczego.

3. O kim ostatnio często myślę?

Do kogo uciekają Twoje myśli? Czy to ktoś bliski, czy zupełnie nieznajomy?

Z mojego dziennika: Myślę o kobiecie, która wczoraj przyjmowała moją paczkę orlen do wysyłki i nie miała pojęcia jak ją zarejestrować, bo punkt znajduje się w centrum turystycznym i ten orlen zupełnie tam nie pasuje (ale nie narzekam, bo to tylko 20 min od nas autem, a innego bliżej nie ma).

Widziałam jak bardzo się denerwowała i przypomniały mi się te wszystkie sytuacje, w których ja próbowałam coś ogarnąć, nie mając zielonego pojęcia co robię, wystawiona na widok raczej mniej niż bardziej życzliwych spojrzeń. Wszystko wtedy leci z rąk.

Dlatego tym bardziej starałam się być spokojna, wyrozumiała i wspierająca. Po kilku minutach bezowocnego klikania w stuletnim kompie była bliska płaczu. Więc po prostu zostawiłam swój nr telefonu i wyszłam, żeby dać jej czas na ogarnięcie apki i kodów w spokoju, prosząc o smsa gdyby coś się jednak nie udało. Po 5 min napisała, że wszystko idealnie weszło.

4. Jakie zapachy, kolory i dźwięki mnie otaczają?

To jest doskonałe ćwiczenie na uważność. Pozwoli Ci odkleić się od telefonu i uruchomić zmysły.

5. Co chcę zapamiętać z mijającego miesiąca?

Wypisz wszystko: zapachy, smaki, kolory, dźwięki, sceny, rozmowy, przemyślenia i uczucia. Nic nie jest za małe, żeby znaleźć się na Twojej liście. Zapisz wszystko, co sprawiło Ci przyjemność, a o czym bardzo ławo się zapomina.

Z Uczestniczkami wasztatów “Nie mogę, bo piszę” spotykamy się na Sesje dziennikowania zawsze w czwartki o godz. 20:00.

Możesz do nas dołączyć, żeby już od 1.10 rozpisywać się razem.

Zapisy na warsztaty trwają i do końca sierpnia jest promocja.

Tu możesz zobaczyć cały program .

Inspirujące dzienniki i wspomnienia

A gdy naprawdę stracisz zapał, sięgnij po inspirujące dzienniki i memuary pisarek, które regularnie kronikowały swoje przemyślenia.

Moje ulubione to:

• “How to end a story” Helen Garner

• dzienniki Sylvii Plath

• “Listy do domu” Sylvia Palth

• dzienniki Susan Sontag

• “Życie zewnętrzne” Annie Eranux

• “Poniedziałkowe dzieci” Patti Smith

• Dzienniki Anaïs Nin

• “Breads od angels” Patti Smith

• “Witaj w domu” Lucia Berlin

• “Ponury tygrys” Neige Sinno

• “Famesick” Lena Dunham

• “Głód. Pamietnik (mojego) ciała” Roxane Gay

• “Cieszę się, że moja mama umarła” Jennette McCurdy

• “You with the sad eyes” Christina Applegate

• “Koszty życia” Deborah Levy

• “No filter” Paulina Porizkova

• “A memoir of sorts” Margaret Atwood

• “Klub łgarzy” Mary Karr

I na koniec:

Pamiętaj, że dziennik jest Twoim bezpiecznym miejscem

Pisząc zauważaj swoje myśli i emocje takimi jakie są, bez uczucia winy i wstydu. Nie oceniaj ich, nie krytykuj, nie wpędzaj się w wyrzuty sumienia.

Na stronach swojego dziennika nie musisz nikogo udawać, nie musisz się z niczego tłumaczyć, spełniać niczyich oczekiwań i za nic przepraszać.

To Twoje bezpieczne miejsce. Pełna akceptacji i zrozumienia przystań, w której możesz być sobą.

I tyle na dziś!

Będzie mi miło, jeśli uznasz, że warto puścić ten tekst dalej w świat!

Udostępnij

Do następnej niedzieli!

aleks

“Tell me, what is it you plan to do

with your one wild and precious life?”

Mary Oliver, fragment wiersza “The Summer Day”

Parę lat temu zapisałam się na warsztaty pisarskie na Uniwersytecie Warszawskim.

Spotykaliśmy się przez pół roku w niedużej sali Auditorium Maximum na Krakowskim Przedmieściu. Nasza grupa liczyła dwadzieścia parę pisarek i pisarzy w najróżniejszym wieku.

W trakcie jednych z zajęć mieliśmy napisać opowiadanie. Nie pamiętam dokładnie tematu, ale pamiętam, że nie za bardzo mi szło, bo w wymyślanie historii jestem kiepska.

Pamiętam za to, że gdy przyszedł czas na czytanie napisanych tekstów, siedzący dwa rzędy przede mną Karol, gość myślę, że po 60-tce, z czupryną nastroszonych, białych jak łabędzie pióra włosów, podniósł rękę i zgłosił się jako pierwszy.

Napisał opowiadanie, którego akcja rozgrywała się na targu w Stambule. Każde zdanie w jego tekście było soczyste i pachniało latem. Słowa mieniły się w słońcu i tętniły życiem. Zabrał nas z Krakowskiego Przedmieścia na gwarny turecki bazar, wciągnął w przygody studentów socjologii, którzy zbierając materiał do prac dyplomowych wdali się w konflikt z lokalnym handlarzem kóz. Słuchaliśmy go jak zaczarowani.

Gdy skończył czytać dziewczyna siedząca obok mnie zapytała: “Gdzie można przeczytać więcej pana tekstów?”

Karol zmieszał się, zamknął zeszyt i odpowiedział, że na co dzień pracuje w niewielkim lokalnym tygodniku i tam można znaleźć jego teksty, ale nie TAKIE. Bo TAKICH tekstów nigdzie nie publikował.

Co prawda ma stosy notatników wypełnionych historiami o kumplach podróżujących stopem przez świat, ale do tej pory nikomu ich nie pokazywał. Nie ma swojej strony w sieci, nie wysyłał ich do wydawnictw, ani gazet, nie brał udziału w żadnych konkursach literackich. Powiedział, że od zawsze obawiał się, że zostanie wyśmiany. Że ktoś wytknie mu błędy, luki i nieścisłości, że komuś nie spodobają się bohaterowie albo fabuła, a ktoś inny powie, że to nie jest wcale pisanie, a grafomaństwo.

Pamiętam tę scenę bardzo wyraźnie, bo zrobiło mi się cholernie smutno.

Zrozumiałam, jak bardzo obawa przed krytyką wpływa na nasze decyzje. Łamie skrzydła, zanim w ogóle pomyślimy o lataniu, odbierając szansę na ciekawsze i pełniejsze życie.

Parę miesięcy później, gdy organizowałam pierwszy Klub Otwartej Szuflady, wiedziałam, ze to muszą być warsztaty online, jakich nie było jeszcze wtedy na rynku. Bezpieczna przestrzeń, w której nie tylko nauczymy się lepiej pisać, ale również odważymy dzielić swoimi tekstami bez obawy o krytykę podcinającą skrzydła. Zbudujemy pisarska pewność siebie z daleka od ostrych krawędzi social mediów.

Bo publikowanie tego, co tworzymy jest nieodłączną częścią procesu pisania. Pomaga nam wzrastać, pisać coraz lepiej i więcej, i żyć w zgodzie z naszą wrażliwością, wykorzystując pełen kreatywny potencjał.

Od 2014 roku regularnie publikuję w sieci, a od 2020 roku zajmuję się prowadzeniem warsztatów pisania online i na żywo.

Pomagam uczestniczkom na każdym etapie tworzenia:

• w Klubie Otwartej Szuflady i na kursie “Odblokuj się i pisz” tym, które od zawsze chciały pisać, ale nie wiedzą od czego zacząć

• w wyzwaniu “Nie mogę, o piszę” tym, które chcą pisarko się rozwijać i pracować nad warsztatem,

• a w Akademii Kreatywnego Pisani tym, które pragną wydać swoją pierwszą książkę.

I niezmiennie stoję na stanowisku, że nie ma czegoś takiego jak konstruktywna krytyka od randomowych osób z Internetu.

Nie musisz słuchać opinii ludzi, których nie znasz i nie pytasz o wskazówki.

Złośliwe komentarze nie są wyrocznią, tylko jadem wypluwanym przez osobę, która najczęściej sama nigdy niczego wartościowego nie opublikowała, a często nawet nie napisała.

Łatwo jest oceniać i wytykać błędy kryjąc się za bezpieczną tarczą ekranu. Z rumieńcem na policzkach wystukiwać obelżywe komentarze, ubierając je w elokwentne słówka.

Ale czy naprawdę warto..?

Oraz - i jest to ZDECYDOWANIE ważniejsze pytanie - czy warto dać się takim komentarzom powstrzymać i zmarnować nasze wyjątkowe i cenne życie?

Osoby lubujące się w krytykowaniu kochają błyszczeć w świetle social mediowych reflektorów. Nie myślą o tym, że za każdą książką, tekstem, wierszem stoi prawdziwa, wrażliwa osoba, którą takie słowa dotykają do żywego. Przyjmując lekceważący ton kreują się na ekspertki i ekspertów, dając upust własnej niemocy i frustracji pod płaszczykiem “konstruktywnej krytyki”.

Tylko czasem, zanim popłyną, zapominają spojrzeć w lustro i zauważyć, że same ostatnio niczego prawdziwego nie napisały.

“I’m starting with the man in the mirror

I’m asking him to change his ways

And no message could have been any clearer

If you wanna make the world a better place

Take a look at yourself and then make a change”

“Man in the mirror” Michael Jackson

Pytanie do pracy z dziennikiem

Dziś mam dla Ciebie dwa zestawy pytań. Drugi może być niewygodny, ale warto go rozpisać, żeby zrozumieć, co nami kieruje.

1. Czy obawa przed krytyką powstrzymuje Cię przed realizowaniem swoich celów i marzeń? Jak się z tym czujesz? I jak możesz sobie z tym poradzić?

2. Za co krytykujesz innych? Jak czujesz się pisząc albo wygłaszając krytykującą opinię? Czy zdarza Ci się robić coś, za co innych krytykujesz?

Rozbudowane pytania do pracy ze wspomnieniami i emocjami znajdziesz w Zestawie do pracy z dziennikiem zawierającym poradnik i trzy zeszyty w formie ebooków:

• “Nowe początki”

• “Niewygodne pytania”

• “Tu i teraz”

Na hasło: “dziennikipisanie” podrzucam Ci zniżkę 20%.

Ćwiczenie na rozpisanie

Dziś zapraszam Cię do napisania i opublikowania (albo pokazania komuś bliskiemu) tekstu, który jest dla Ciebie ważny: opowiadania, fragmentu powieści, nad którą pracujesz, eseju na temat, który ostatnio za Tobą chodzi.

Odważ się i podziel swoją twórczością. Wyjdź z pisaniem z szuflady i sprawdź, jak się z tym czujesz.

Trzymam za Ciebie kciuki i oferuję wsparcie, jeśli zdecydujesz się puścić coś w świat na Substacku - oznacz mnie! :))

Chciałabym zgromadzić tutaj osoby, które tak jak ja kochają pisać i stworzyć bezpieczną przestrzeń do dzielenia się swoją twórczością.

Szczegóły już wkrótce!

W ramach inspiracji przedstawiam Ci Mary Oliver, której wiersz “The summer day” cytowałam na początku tekstu. To moja ulubiona poetka i ubolewam, że jej twórczość jest praktycznie nieznana w Polsce, bo żaden z jej wierszy nie został przetłumaczony.

Mary pisała o miłości do natury i do psów, o uważności na to, co nas otacza i o niemarnowaniu swojego cennego i wartościowego życia.

W sierpniu ma premierę dokument o jej życiu i twórczości.

Dzięki za dziś i do następnej niedzieli!

aleks

Pięć lat temu przeprowadziliśmy się z Warszawy na wieś, którą według danych GUSu z 2022 r. zamieszkuje 48 osób. Mieszkamy tu na stałe, przez cały rok, nie uciekamy do miasta na zimę.

O tym jak szukaliśmy naszego miejsca pisałam w tekście:

Mamy drewniany dom, murowaną stodołę, oborę, kurnik i szopę, która podobno stoi w tym samym miejscu od jakiś 80 lat (razem z wychodkiem, który już rozmontowaliśmy).

Od najbliższego spożywczaka (i nie jest to ani lidl ani biedronka) dzieli nas 8 km, ale raz w tygodniu możemy załapać się na auto-sklep urządzony w starym autobusie, który jeździ po okolicznych wsiach z chlebem i artykułami pierwszej potrzeby. W tej samej wsi co spożywczak jest paczkomat, bankomat i stacja benzynowa, taka bez konkretnej nazwy, z dwoma dystrybutorami. Nie ma za to żadnego innego sklepu, fryzjera, restauracji ani kawiarni. Do miasta z takimi atrakcjami mamy jakieś 25 min autem.

Majkel ukończył podyplomowe studia rolnicze na SGGW i od trzech lat w przerwach w robocie uprawia cukinie, dynie, pomidory, rzodkiewki, marchew i najróżniejsze zioła. Otaczają nas potężne brzozy i rozłożyste świerki, mamy krzaki jeżyn i malin, kilka śliw, dwa czarne bzy, stare i młode jabłonie, trzy wiśnie i dwie czereśnie. Posadziliśmy kilka grusz i dwa orzechy włoskie, więc w sumie zrobił nam się mały sad.

Mamy też własną studnię z pompą głębinową (na kanalizację się nie łapiemy) i pompę ciepła - wszystko na prąd. Więc gdy którejś zimy prądu zabrakło, to przez 3 dni nie mieliśmy ani bieżącej wody, ani ogrzewania. Majkel spuszczał wiaderka w dół starej studni kręgowej, żeby nabrać trochę wody do jedzenia i mycia.

Raz przeciekał nam dach. Dwa razy zmarzła woda w rurach w łazience. Myszy chroboczą ścianach każdej jesieni.

Z sąsiadami gadamy nie tylko o życiu, ale też o awariach traktora, rozrzucaniu obornika, uprawie ziemniaków i przyjmowaniu porodów cielaków. A gdy nie mieliśmy jeszcze kosiarki wypożyczali nam swoje krowy do skrócenia trawy (przy okazji to jedne z niewielu krów w okolicy, które wciąż pasą się na trawie :(( )

Na drogach częściej wyprzedzamy kombajny i ciągniki niż osobówki. Bywają dni, że nawet z daleka nie widujemy i nie słyszymy absolutnie N I K O G O.

Na każdym spacerze z Maluchami spotykamy sarny, zające i bażanty. Ostatnio w polu kukurydzy na skraju wsi spacerował łoś. Wiosną i jesienią klucze żurawi przelatują nad naszym dachem, a jedna para co roku wije gniazdu dosłownie po drugiej stronie drogi, nad rzeką.

Gniazd bocianich już nie liczę. Jest ich tyle, że zastanawiam się, czemu Alzację, a nie nadbużańskie Podlasie, nazywa się krainą bocianów. Co roku zapisuję w dzienniku, kiedy przylatują, kiedy wykluwają się małe i kiedy zaczynają uczyć się latać, podskakując w gniazdach i rozpościerając skrzydła.

I co roku czuję pustkę, gdy koło 10 sierpnia po prostu z dnia na dzień znikają.

Żurawie w pobliżu naszego domu.

Zaniedbane, samotnie wałęsające się koty i psy to dla nas najtrudniejsza część życia na wsi. Kiedyś, nieduży ala terier prostu wszedł przez naszą bramę i na kilka dni zamieszkał w szopie, a parę zim temu Majkel wyłowił drugiego z na wpół zamarzniętej rzeki (na szczęście obie historie zakończyły się happy-endem).

Dwa lata temu na wiosnę przez pół dnia próbowaliśmy zlokalizować sarnę, która głośno szczekała gdzieś w pobliżu. A potem Majkel trafił na nieżyjące już koźlę i zrozumieliśmy, że płakała z rozpaczy. Nie mogliśmy nic zrobić. Majkel pochował malucha, a sarnia mama wkrótce odeszła.

Zdarza nam się obserwować pijanych kierowców wytaczających się zza kółek zdezelowanych, starych samochodów albo prowadzących rozklekotane motorynki. W “Kurierze Podlaskim”, który kupujemy, żeby być na bieżąco z lokalnymi newsami, zatrzymania kierowców pod wpływem doczekały się osobnej rubryki.

Gdy widzimy rowerzystę w odblaskowym stroju i kasku od razu wiem, że to “miastowy”. Miejscowi pedałują w gumofilcach (my już też).

Moja mama wciąż nie może uwierzyć, że po pierwszym roku nie wróciliśmy do Warszawy.

Szukając inspiracji na kolejne eseje, pomyślałam, że przecież mogę czasem napisać coś więcej o życiu na wsi. Bez filtra i romantyzowania rzeczywistości.

Bo najlepsze pomysły na teksty kryją się między kartkami zwykłego życia.

Wróć do pisania z moim wsparciem dołączając do kursu pisania dla poczatkujących “Odblokuj się i pisz”.

Napiszesz cztery teksty, a ja wszystkie przeczytam i dam Ci znać, nad czym warto popracować, żeby stały się jeszcze lepsze.

Szczegóły znajdziesz tutaj.

Kurs obejmuje:

• ebooka do pracy własnej

• wpierający feedback, który pomoże Ci dopracować napisane teksty

• możliwość wydania najlepszego z Twoich tekstów w magazynie kreatywnego pisania

  ---

Pytanie do pracy z dziennikiem

Przyjrzyj się okolicy, w której teraz mieszkasz. Co jest w niej wyjątkowego? Co Ci się podoba, a co nie?

Zastanów się, jaki fragment Twojej codzienności spowszedniał Ci do tego stopnia, że przestałaś już zwracać na niego uwagę.

Rozbudowane pytania do pracy ze wspomnieniami i emocjami znajdziesz w Zestawie do pracy z dziennikiem zawierającym poradnik i trzy zeszyty w formie ebooków: “Nowe początki”, “Niewygodne pytania” i “Tu i teraz”

Na hasło: “dziennikipisanie” podrzucam Ci zniżkę 20%.

Na zdjęciu Zestaw do ozdabiania dziennika “Lato” (klik)

Ćwiczenie na rozpisanie się

Napisz tekst, który zaczyna się od zdania:

“Minęło 25 lat odkąd była tu po raz ostatni.”

Możesz skorzystać z inspiracji, które rozpisałaś w dzienniku. Postać, z którą będziesz pracować może po 25 latach wrócić do miejsca, w którym mieszkasz teraz Ty.

Zastanów się, jak czuje się osoba wracająca na stare śmieci. Dlaczego kiedyś wyjechała? I dlaczego wróciła?

W ramach inspiracji podrzucam Ci książkę “Tamte dzikie dni” Anny Bailey. To rozgrywająca się na bagnach zniszczonej huraganem Katrina Luizjany, historia dziennikarki Loyal, która wyjechała z rodzinnej dziury do wielkiego miasta. Teraz wraca, żeby zająć się matką chorującą na demencję. Mniej więcej w tym samym czasie z rzeki wyłowione zostaje ciało jej przyjaciółki z dzieciństwa.

O “Tamtych dzikich dniach” pisałam więcej w tekście “5 mrocznych powieści na lato”.

Jeśli zdecydujesz się opublikować swój tekst na Substacku - oznacz mnie, chętnie puszczę, go dalej!

Dzięki za dziś i do następnej niedzieli!

aleks

Gdy miałam naście lat nosiłam dzwony, zielone martensy i skórzaną kurtkę przerobioną ze starego płaszcza mojej mamy.

I paliłam mentolowe L&M.

Na osiemnastkach paliłam, na barbakanie, na koncertach Kultu na Agrykoli i latem, w Jastrzębiej Górze, na plaży. Paliłam, bo to było takie straszenie rockowe, niezgodne z regułami i pasowało do picia półsłodkiej czerwonej Sofii prosto z butelki.

Pamiętam, jak kiedyś razem z Kaśką paliłyśmy te nasze mentolowe L&M siedząc na ławce, w pobliżu wciśniętego miedzy bloki kościoła.

I nagle zatrzymał się obok nas ksiądz.

Młody ksiądz, taki z ledwie sypiącym się wąsem. I ów niewiele starszy od nas mężczyzna w czarnej sukience do kostek patrząc na nas pogardliwie wycedził takie słowa:

„Przed wojną tylko kurwa paliła papierosy przed kościołem. Powinniście się wstydzić.”

Teraz parsknęłabym mu śmiechem w twarz.

Albo lepiej: nie zaszczyciłabym go żadną reakcją, bo to chyba bardziej by go zabolało. W końcu zdobył się na odwagę, żeby użyć słowa “kurwa”. OCZEKIWAŁ uwagi.

Ale wtedy, wtedy miałam 17 lat, i mimo wszystko nie byłam jakoś wielce pewnym siebie i zbuntowanym dzieciakiem.

Chociaż nie zgasiłam fajka (oszczędność przed wszystkim!), to jednak zrobiło mi się straszne głupio. Zabrałyśmy z Kaśką plecaki i odeszłyśmy z wzrokiem wbitym w płyty chodnikowe, chowając rozżarzone L&M za plecami.

Ta historia przypomniała mi się ostatnio, gdy w “Domu duchów” Isabel Allende (nowym klasyku Klubu Czułej Czytelniczki) trafiłam na historię wuja Juana, którą opowiada małej Clarze matka:

(przeczytaj od słów “A ten - mówiła - to wuj Juan”)

Wstyd naprawdę może zniszczyć życie.

Ta w sumie zabawna, przerysowana scena skłoniła mnie do głębszych i raczej gorzkich przemyśleń Zdałam sobie sprawę, że sporą część życia przeżyłam wciąż czegoś się wstydząc - swoich wyborów, tego co czuję i jaka jestem.

Wstydziłam się, że w szkole nie idzie mi z matematyki, że mimo korków i przerabiania setek wariacji tych samych zadań i równań wciąż dostaję pały. Wstydziłam się, gdy nie poszło mi z polskiego, bo przecież zawsze kochałam pisać, a nagle wypracowania wracały do mnie całe pokreślone na czerwono (nawet do głowy mi nie przyszło, że to może być kwestia nauczycielki).

Potem, gdy byłam już starsza, wstydziłam się zwrócić uwagę gościowi, które klepnął mnie w pupę w zatłoczonym autobusie. Wstydziłam się chodzić bez stanika, żeby czasem nikogo nie sprowokować. I wstydziłam się odpyskować bezczelnemu szefowi który po raz kolejny zwrócił się do mnie per “żabciu” i zapytał “A co pani dziś znowu taka smutna!”.

Wstydziłam się, że nie umiem gotować i piec, bo przecież kobieta powinna. A raz, w trakcie wizyty u ginekologa, wstydziłam się powiedzieć, że nie chce mieć dzieci.

Każdą z tych sytuacji kisiłam w sobie, analizowałam i rozmieniałam na drobne, wyobrażając sobie, jak powinnam była zareagować i co powiedzieć.

Z czasem (z wiekiem?) litania sytuacji, w których odczuwałam wstyd stawała się coraz krótsza.

Nie potrafię przywołać konkretnego momentu, w którym zaczęłam zyskiwać większą pewność siebie. Po części myślę, że było to spotkanie właściwych osób, które zamiast ciągnąć mnie w dół, dodawały mi odwagi. Ale na pewno ogromną rolę w tym procesie odegrało pisanie. Gdy w moich dziennikach, zamiast na kronikowaniu codzienność, zaczęłam pisać, o tym jak się czuję i dlaczego, zyskiwałam szerszą perspektywę, łapałam dystans, aż w końcu zamiast wstydu zaczynałam odczuwać siłę i spokój.

Dzięki pisaniu coraz częściej pozwalałam sobie (i wciąż pozwalam) być sobą.

I jest to zdecydowanie lepsze uczucie.

Rozbudowane pytania do pracy ze wspomnieniami i emocjami znajdziesz w Zestawie do pracy z dziennikiem zawierającym poradnik i trzy zeszyty w formie ebooków:

• “Nowe początki”

• “Niewygodne pytania”

• “Tu i teraz”

Na hasło: “dziennikipisanie” podrzucam Ci zniżkę 20%.

Pytanie do pracy z dziennikiem

Zastanów się, jak na przestrzeni lat zmieniała się Twoja relacja ze wstydem.

Czego wstydziłaś się kiedyś i dlaczego?

I jak dziś radzisz sobie z tym uczuciem?

Na zdjęciu Zestaw do ozdabiania dziennika “Lato”, który stworzyłam na bazie moich zdjęć nadbużańskich krajobrazów.

Tutaj możesz go dokładnie obejrzeć

Ćwiczenie na rozpisania się

Napisz tekst, którego głównym motywem jest wstyd. Ktoś wstydzi się czegoś albo kogoś i co z tego wynika. A może ktoś słyszy:

“Powinnaś/powinieneś się tego wstydzić.”

Co dzieje się dalej?

Jako inspirację, z którą możesz dziś pracować podrzucam Ci jedną z najbardziej kontrowersyjnych instalacji w historii sztuki współczesnej. Tracey Emin, brytyjska artystka, wystawiła w galerii własne, niezasłane łóżko, wokół którego leżały m.in. brudna bielizna, zużyte prezerwatywy, niedopałki papierosów i butelki po alkoholu. Pokazała bebechy głębokiej depresji i załamania psychicznego, to, co społeczeństwo nakazuje ukrywać.

Instalacja “My bed” jest swoistym studium wstydu: Tracey z jednej strony obnaża najbardziej intymne szczegóły swojego życia, z drugiej, poprzez ich upublicznienie, dokonuje radykalnego aktu wyzwolenia.

Tracey Emin My Bed 1998 © Tracey Emin. Źródło zdjęcia: zbiry The Saatchi Gallery, London / autorka Prudence Cuming Associates Ltd

Jeśli zdecydujesz się opublikować swój tekst na Substacku - oznacz mnie, chętnie puszczę, go dalej!

Dzięki za dziś i do następnej niedzieli!

aleks.

W zeszłym tygodniu trafiłam w „New York Timesie” na zdjęcie młodego chłopaka w eleganckiej białej koszuli i garniturowych spodniach. Wyglądał, jakby tańczył walca, trzymając w ramionach niewidzialną partnerkę. Kliknęłam, żeby przeczytać cały artykuł.|*

Chłopak zatrzymany w kadrze to Yehor Holodryha, a dziewczyna, której brakuje na zdjęciu miała na imię Masha.

Zginęła 13 maja, gdy jeden z rosyjskich pocisków rakietowych uderzył blok, w któym mieszkała.

W kijowskim liceum nr 237 przygotowania do balu maturalnego trwały od kilku miesięcy. Chociaż Masha sama jeszcze nie kończyła szkoły, była zaangażowana w przygotowania i próby, miała zatańczyć walca z Yehorem do piosenki “Love story” Indili. Perspektywa nadchodzącego balu pozwalała jej zapomnieć o wojennej codzienności. Razem z koleżankami planowała, jak ułoży włosy i jaką kupi sukienkę.

Na 14 maja przewidziano próbę generalną choreografii, po raz pierwszy w sali, w której miał odbyć się bal.

W nocy z 13 na 14 maja jeden z pocisków uderzył w siedmiopiętrowy blok, w którym mieszkała Masza. Z całej rodziny ocalała jedynie jej matka. Ciała ojca, babci oraz samej Mashy wydobyto spod gruzów zbyt późno.

Wciąż myślę o tej historii i o tym, jak wielka polityka, o której głośno w mediach pomija historie zwykłych ludzi. Jak bezosobowe, powtarzające się wiadomości znieczulają nas na tragedie rozgrywające się kilkaset kilometrów dalej.

Gdy w 2022 r. Rosja najechała Ukrainę przypomniało mi się pewne spotkanie sprzed lat. Pisałam o nim w cyklu Listy z Szuflady, a dziś wklejam ten tekst tutaj:

“Na plaży jest już prawie pusto.

Tarik siedzi na drobnych kamieniach nad brzegiem morza. Trzyma w rękach Ožujsko i skubie złoto-czerwoną etykietę butelki. Jestem pewna, że piwo jest już ciepłe i wygazowane, ale wcale mu to nie przeszkadza. Znoszone sztruksy podwinął pod kolana, stopy zanurzył w płytkiej wodzie. Patrzy na zachodzące słońce.

Poznaliśmy się poprzedniego wieczoru.

Znajomi, z którymi przyjechał do Makarskiej rozpalili ognisko i puszczali ze srebrnego boomboxa ścieżkę dźwiękową “Hair”. Przechodziłyśmy obok i nie mogłyśmy się nie zatrzymać, bo w przesyconej klubową muzyka nocy “Let the sunshine” brzmiało zbawiennie.

No więc wczoraj siedzieliśmy wszyscy wokół ogniska, którego płomienie jeszcze bardziej rozgrzewały nasze spalone słońcem twarze, paliliśmy goździkowe fajki, piliśmy wino z jednej butelki i gadaliśmy o wszystkim i o niczym.

Ale dziś jest inaczej.

Nie ma już ogniska i wina, boomboxa i “Hair”, a nam skończyły się fajki.

Tarik siedzi nad brzegiem morza i wspomina wojnę.

Ma 20 lat, o dwa mniej od nas, i do Chorwacji przyjechał na pierwsze w życiu wakacje. Za parę godzin będzie już w drodze powrotnej do Sarajewa.

Opowiada o snajperach, którzy leżeli na dachach budynków ulicy Smoka z Bośni i strzelali do absolutnie każdego. O swoim liceum, na które spadła bomba, a oni z siostrą w sumie się cieszyli, bo nie musieli już martwić się idiotycznymi zadaniami z matmy. I o swoim starszym bracie, który uciekł przed wcieleniem do wojska, zanim wybuchło najgorsze piekło. I już nigdy nie wrócił.

Potem dopija piwo, otrzepuje kamyczki z pogniecionych sztruksów i zakłada rozpadające się sandały. Wstaje, a ja dopiero wtedy zauważam długą bliznę na jego nodze. Ciemnoróżowa szrama ciągnie się od kolana do pięty. Mam wrażenie, że brakuje mu połowy łydki.

Żegnamy się i wymieniamy adresami nabazgranymi na szybko na serwetkach z pobliskiego beach baru.

Parę tygodni później znajdę w skrzynce na listy pocztówkę z pozdrowieniami z Sarajewa.

To był pierwszy raz, gdy zobaczyłam wojnę oczami kogoś młodszego od mojej babci. Czarno-białe historie sprzed kilku dekad nabrały współczesnych kształtów i kolorów.”

Wtedy nigdy nie sądziłam, że kilkanaście lat później będę doświadczać kolejnej wojny, oczami i słowami moich bliskich znajomych, prawie na żywo.

Pytanie do pracy z dziennikiem

Zastanów się, co ostatnio przykuło Twoją uwagę.

Przy jakiej informacji, wydarzeniu, newsie zatrzymałaś się na dłużej i dlaczego? Do jakich przemyśleń sprowokował Cię opisywany, czy omawiany temat?

Więcej pytań do rozpisania i wskazówek, jak zacząć prowadzić dziennik i po tygodniu nie zrezygnować znajdziesz w Zestawie do pracy z dziennikiem zawierającym poradnik i trzy zeszyty w formie ebooków: “Nowe początki”, “Niewygodne pytania” i “Tu i teraz”.

Na hasło: “dziennikipisanie” podrzucam Ci zniżkę 20%.

Ćwiczenie na rozpisanie się

Dziś zapraszam Cię do napisania tekstu non-fiction.

Temat pochodzi z trwającej edycji wyzwania “Nie mogę, bo piszę” (zapisy na kolejną startują 1 sierpnia!)

Jeśli zdecydujesz się opublikować swój tekst, daj znać, chętnie go udostępnię.

Jako inspirację podrzucam Ci cykl pracy “Lviv Diary” ukraińskiej artystki Vlady Radko. (mocny, prawda?).

Vlada pisze:

“Język to zjawisko polityczne. Decyduje o naszym człowieczeństwie. Tylko człowiek, który mówi, potrafi stawić opór fali agresji. Ukraina i cały świat mierzą się dziś ze złem, które wciąż nie zostało nazwane – i właśnie dlatego nie doczekało się jeszcze kary. Czerpiąc z sowieckich wzorców, Rosja nieustannie gwałci język. Obywatel sowiecki nie miał przecież prawa do własnych słów; zastąpiono je propagandowymi sloganami, które dziś usprawiedliwiają nieludzkie, sadystyczne ludobójstwo na Ukraińcach. Obowiązkiem i głosem sumienia artysty jest posługiwanie się własnym językiem. Tworzę te rysunki w czasie wojny, bo nie chcę, żeby mi odbierano głos.”

Dzięki za dziś i do następnej niedzieli!

aleks.

*Artykuł o tytule “The prom went on in Kyiv, but Masha’s date danced alone” autorstwa Siobhan O’Grady i Liobova Sholudko ukazał się 30 czerwca na platformie NYT.

Oderwałam wzrok od okna, za którym właśnie przetoczył się kolejny tir. Zniknął za zakrętem, ale podwójne szyby osadzone w pomalowanych na biało drewnianych ramach wciąż delikatnie drżały.

W progu pokoju stała niewysoka blondynka z okularami zsuniętymi na czubek nosa i otwartą książką w dłoni. Po okładce poznałam, że to biografia Simony Kossak. Od razu ją polubiłam.

- Całą niedzielę jest względny spokój. Jeżdżą tylko osobówki - uśmiechnęła się smutno.

Ona już widziała, że nie kupimy tego domu. Jej mąż gorliwie zachwalający Michałowi odnowioną kanalizację w łazience jeszcze miał nadzieję, że coś z tego wyjdzie.

- Wyprowadziliśmy się stąd, bo nie mogłam już znieść hałasu - westchnęła. - Wybudowaliśmy dom we wsi obok.

To był drugi dom, który oglądaliśmy w ten weekend. W poprzednim, gdy usiadłam na plastikowym krześle stojącym na tarasie dotykałam plecami ściany domu, a kolanami ogrodzenia sąsiada. W Internecie nie zmieszczono ani jednego zdjęcia, na którym dałoby się to się zauważyć. Chociaż nawet gdyby się pojawiło, i tak nie uwierzyłabym, że ta odległość może być tak mała. Tak samo jak teraz nie mogłam uwierzyć, że na wąskiej drodze bez pobocza, łączącej dwie nieduże wsie, zapierniczają tiry.

A jednak.

Domu na wsi zaczęliśmy szukać pod koniec czerwca 2020 r. Do końca sierpnia każdy nasz weekend wyglądał tak samo. Pakowaliśmy Maluchy do auta i jeździliśmy oglądać siedliska wygrzebane spośród setek ogłoszeń zamieszczanych na najróżniejszych portalach.

Mieliśmy ograniczony budżet i konkretne wymaganie. Chcieliśmy kupić drewniany dom, trochę większy niż nasze mieszkanie, położony na totalnym zadupiu, z daleka od wszelkich atrakcji, które przyciągają tłumy. Najlepiej w promieniu ok 200 km od Warszawy, z działką 2 tysiące m2 i dobrym internetem. Tyle. No i chcieliśmy wyrobić się z zakupem przed kolejną falą Covidu.

Przez dwa miesiące obejrzeliśmy ponad trzydzieści domów.

Niektóre rozpadały się na naszych oczach, chociaż foty w necie pokazywały co innego. Zaśmiecone, zniszczone i pachnące stęchlizną chałupy w ogłoszeniach zachwalane były jako “klimatyczne siedliska” i “domy z duszą”.

Niektóre stały w pobliżu dyskotek-mordowni niezaznaczonych na googlach (tak, sprawdzaliśmy okolicę zanim umawialiśmy się z właścicielem), kościołów z potężnymi głośnikami (na nasze szczęście akurat ten dom oglądaliśmy w niedzielę) i sąsiadów z siedmiorgiem dzieci skaczących na trampolinie.

Z niektórymi wiązały się odjechane historie o byłych żonach żądnych pieniędzy i kłótniach rodzinnych, o samotnym najemcy, który zabazgrał markerem całe ściany, a potem siedział z wiatrówką na składnym krześle ustawionym przodem do ściany i o dziwnych kościach odkopanych w ogrodzie.

No cyrk na kółkach, mówię Ci.

Oglądaliśmy domy położone na suchych i bezdrzewnych działkach i te schowane między tak gęsto rosnącymi drzewami, że nie docierał do nich ani jeden promień słońca (i sygnał sieci też). Za każdym razem, gdy chociaż trochę byliśmy na “tak” wypuszczaliśmy z auta Maluchy i sprawdzaliśmy, jak czują się akurat w tym miejscu. Czy to może być nasz nowy dom? (wiele ludzi myślało, że nie jesteśmy do końca normalni).

W jeden z weekendów, zdesperowani coraz bardziej kurczącą się liczbą domów do obejrzenia pojechaliśmy nawet na Warmię, sporo rozszerzając promień poszukiwań.

Na próżno.

Przez ten czas złożyliśmy tylko jedną ofertę zakupu. Niewielki drewniany dom położony na skraju wsi, z białym kaflowym piecem, paroma drzewkami owocowymi dookoła i właścicielką zakochaną w psach. Bolesław i Florcia czuli się tam doskonale. Zanim zdecydowaliśmy się na podjęcie negocjacji oglądaliśmy go trzy razy. Coś nam nie grało, chociaż w sumie nie wiedzieliśmy do końca co, ale byliśmy zdesperowani i zdeterminowani i… nasza oferta okazała się zbyt niska. Do zakupu nie doszło, a ja bardzo to przeżyłam.

Zaczynałam wątpić, czy wyprowadzka na wieś, to w ogóle dobry pomysł.

Obydwoje z Majkelem całe życie mieszkaliśmy w mieście, od 11 lat razem, na warszawskiej Białołęce. Tyle, że już od jakiegoś czasu mieliśmy kryzys. Gdy zmieniliśmy prace na zdalne (na kilka lat przed pandemią), zaczęliśmy coraz częściej wyjeżdżać. Zatrzymywaliśmy się w miejscach poza turystycznymi szlakami, blisko łąk, lasów i jezior. Szukaliśmy ciszy i szlaków na długie spacery po pracy.

A potem przyszła pandemia.

Granice zamknięto tuż przed naszym 3-miesięcznym wyjazdem do Finlandii, który planowaliśmy od roku. Mieliśmy bilety na prom, wynajęty domek na - jak pewnie już podejrzewasz - kompletnym zadupiu i spakowane walizy.

I pyk, wszystko szlag trafił.

To właśnie wtedy urodził się pomysł przeprowadzki na wieś. Nie tę letniskowo-weekendową, ale prawdziwie wiejską wieś, gdzieś w kierunku Podlasia.

Tymczasem nic, ale to nic nie szło po naszej myśli.

Wściekałam się na kolejny weekend w aucie, upale i korkach, na kolejne dni wypełnione przeglądaniem ogłoszeń, od których mieniło mi się już w oczach. Potrzebowałam przerwy.

Na liście “do obejrzenia” został nam już tylko jeden dom, wybrany bez większego przekonania, bo zdjęcia na portalu sprzedażowym pokazywały tylko jego puste wnętrze. Powiedziałam, że nie mam siły, nie jadę, bo znowu będzie tak samo, i że mam już wszystkiego po dziurki w nosie. Wiec Majkel stwierdził, że zobaczy go sam, bo będzie żałował, jeśli odpuścimy.

Parę godzin później zadzwonił do mnie na mesendżerze stojąc na tle dwóch potężnych siostrzanych brzóz i starego drewnianego domu z ciemnobrązowych bali.

- Chyba to mamy! - powiedział szczerząc się do kamerki.

W maju minęło 5 lat, odkąd przeprowadziliśmy się do starego drewnianego domu, schowanego przed światem miedzy potężnymi świerkami a brzozowym zagajnikiem.

Co roku o tej porze mylę o tym, jak mało dzieliło nas od tego, żeby nawet go nie zobaczyć.

Zasubskrybuj teraz

Przez ostatnie tygodnie pracowałam nad kursem pisania da początkujących. Pierwsza, letnia edycja “Odblokuj się i pisz” jest już dostępna i możesz do niej dołączyć do 31 lipca.

Szczegóły znajdziesz tutaj.

Kurs obejmuje:

• ebooka do pracy własnej

• wpierający feedback, który pomoże Ci dopracować napisane teksty

• możliwość wydania najlepszego z Twoich tekstów w magazynie kreatywnego pisania

Pytanie do pracy z dziennikiem

Pomyśl o wszystkich sytuacjach, w których prawie się poddałaś, zrezygnowałaś z czegoś, na czym Ci zależało, albo odpuściłaś coś, na co już poświęciłaś dużo energii i czasu.

Co sprawiło, że jednak zdecydowałaś się próbować dalej? I jak z perspektywy czasu oceniasz te doświadczenia?

Więcej pytań do rozpisania i wskazówek, jak zacząć prowadzić dziennik i po tygodniu nie zrezygnować znajdziesz w Zestawie do pracy z dziennikiem zawierającym poradnik i trzy zeszyty w formie ebooków: “Nowe początki”, “Niewygodne pytania” i “Tu i teraz”.

Na hasło: “dziennikipisanie” podrzucam Ci zniżkę 20%.

Ćwiczenie na rozpisanie się

Inspirując się jedną z rozpisanych w dzienniku sytuacji, stwórz alternatywną fikcyjną historię, w której Twoja bohaterka (bądź bohater) jednak się poddaje (czyli w moim przypadku porzuca szukanie starego drewnianego domu na wsi i zostaje w niewielkim mieszkaniu na warszawskiej Białołęce) - jak wyglądałby teraz jej albo jego życie?

Jako inspirację do pierwszej sceny podrzucam Ci zdjęcie niemieckiej fotografki Sybille Bergemann, która zrewolucjonizowała fotografię modową w Niemczech Wschodnich. Zamiast w sterylnych studiach, fotografowała modelki na tle odrapanych kamienic, fabryk czy szarych ulic. Jej ujęcia uciekały od narzucanego przez reżim sztucznego optymizmu na rzecz naturalności, buntu i subtelnej melancholii.

Wyobraź sobie, że kobieta ze zdjęcia mówi:

“„Szczerze? Żałuję, że tak szybko odpuściłam. Gdybym mogła cofnąć czas, zrobiłabym WSZYSTKO inaczej. ”

I zacznij pisać ciąg dalszy tej historii.

PS. Pamiętaj, żeby mnie oznaczyć, jeśli zdecydujesz się opublikować swój tekst, chętnie go udostępnię!

Dzięki za dziś i do następnej niedzieli!

aleks.

“Kreatywność to nie tylko malowanie, pisanie, czy rysowanie, ale każde zajęcie, które pozwala nam stworzyć coś nowego, jednocześnie wyrażając siebie i czerpiąc z tego przyjemność.”

Lubię tę definicję, bo nie wyklucza żadnej twórczej działalności i nie łączy kreatywności z talentem (w którego istnienie, tak na marginesie, W O G Ó L E nie wierzę)

W każdej z nas drzemie COŚ kreatywnego.

Ale każda z nas w końcu wpada w pułapkę codzienności, rutynę praca-dom-praca i spiralę niekończących się obowiązków, która gryzie się z kreatywnością.

Jesteśmy zmęczone i zniecierpliwione, coraz częściej zwyczajnie nam się NIE CHCE. Wybieramy szybkie przyjemności, które zapychają nas jak fast-foody, a nasze głowy rdzewieją.

Życie.

No więc jak odblokować swoją kreatywność?

Jak odzyskać zapał do robienie rzeczy dla czystej przyjemności tworzenia czegoś swojego?

Po pierwsze: ogranicz internet

Zauważyłaś, że najlepsze pomysły przychodzą nam do głowy pod prysznicem? Na spacerze z piesełem? Albo gdy prowadzimy samochód? Wtedy guglujemy własne myśli. Głowa w trybie oflajn zaczyna (znowu) pracować, a nie tylko rejestrować.

Dlatego na początek spróbuj częściej odkładać telefon.

Brzmi banalnie, ale wcale nie jest łatwe, bo żyjemy w czasach, kiedy telefonem robimy (no prawie) wszystko. Stał się naszą trzecią ręka i dodatkową głową. Pełni funkcje notesu, czytnika książek, karty płatniczej i odtwarzacza muzyki.

Częściej dotykamy ekranów smartfonów, niż naszych bliskich.

W Klubie Otwartej Szuflady ćwiczymy z uczestniczkami niedziele offline i nasze wnioski są w równym stopni przerażające, co uwalniające. Uświadamiamy sobie, jak często zupełnie bezwiednie sięgamy po telefon wcale go nie potrzebując, i jak dużo czasu uwalniam nam się na interakcje z bliskimi, czytanie i pisanie, gdy wybieramy, żeby świadomie, go odłożyć.

Spróbuj:

• nie zaczynać dnia z telefonem w dłoni, bo od razu wprowadzasz niepokój (przygnębiające niusy, porównywanie się, zazdrość) i stawiasz wypoczęty i chłonny umysł na baczność. Zanim podłączysz się do sieci zadbaj o stabilne samopoczucie. Zakryj miękki brzuszek.

• nie skrolować przed snem, bo: jak wyżej. Tylko, że wieczorem Twój umysł NAPRAWDĘ nie ma już jak się bronić. Chłonie wszystko jak gąbka, a potem nie może zasnąć.

• zrobić przegląd apek i odinstalować również te, z których PRAWIE nie korzystasz

• usunąć skróty z głównego ekranu. Tak, wszystkie.

• wyłączyć powiadomienia niezwiązane z pracą, dzięki temu będziesz brać telefon do ręki tylko wtedy, kiedy SAMA o tym zdecydujesz

• nie zabierać telefonu do toalety 👀

• za każdym razem, gdy odruchowo i bez konkretnej potrzeby sięgniesz po telefon zatrzymać się i ŚWIADOMIE go odłożyć

Po drugie: naucz się odmawiać

“Odmawianie światu bywa bardzo trudne, ale czasami stanowi jedyny sposób na to, żeby powiedzieć “tak” swojej twórczości i własnemu zdrowiu psychicznemu.”

powiedział Austin Kleon.

Nie musisz spędzać każdej niedzieli na spotkaniach z rodziną, umawiać się co piątek ze znajomymi na piwo i przyjmować każdego zaproszenia na imieniny, spacer, czy do kina.

Nic się nie stanie, gdy pranie przesuniesz na kolejny dzień, odpuścisz siłownię, nie pozmywasz, czy nie obejrzysz serialu wieczorem.

Właśnie wypisuję Ci usprawiedliwienie.

Do rozwijania kreatywności potrzebna jest równowaga między łącznością ze światem zewnętrznym, a... sobą. Po dniu (czy tygodniu) pełnym bodźców, nerwów i wrażeń potrzebujesz wyjąć wtyczkę. Wyciszyć się, odłączyć i skupić na sobie. Masz do tego pełne prawo.

Zrób rachunek twórczego sumienia:

• przyjrzyj się swoim obowiązkom i nawykom - czy wszystkie są akurat dziś niezbędne?

• zastanów się czy spotkania i rytuały, które kiedyś sprawiały Ci przyjemność wciąż Cię cieszą

• naucz się odmawiać nie raniąc niczyich uczuć

• spróbuj na bieżąco reagować na potrzeby swojego ciała i głowy. Jeśli nie masz na coś ochoty i możesz zrezygnować - odpuszczaj.

Odkąd zrozumiałam jak ważny jest dla mnie czas na pisanie udało mi się uwolnić od 15 min dziennie do kilku godzin tygodniowo rezygnując z:

• fejsbuka

• świątecznych kolacji, obiadów i śniadań, bo zyskałam odwagę do powiedzenia, że to już nie moja tradycja

• spotkań ze znajomymi, z którym nie miałam o czym rozmawiać, bo nasze życia zupełnie się rozeszły

• prasowania (nie mam nawet żelazka)

• zakupów stacjonarnych (została tylko spożywka, resztę załatwiam online)

Po trzecie: zadbaj o rutynę

Skoro codziennie myjesz zęby, to wygospodarowanie powiedzmy godziny tygodniowo na coś kreatywnego i przyjemnego nie powinno być AŻ takie trudne, prawda?

Nasza głowa jest co najmniej tak samo ważna, jak zęby. Dbajmy o nią.

Mój dziadek do 99 roku życia regularnie rozwiązywał krzyżówki i czytał. Jestem zdeterminowana, żeby podobnie dbać o swoją głowę i jak najdłużej utrzymywać umysł w dobrej kondycji.

Dlatego właśnie wysyłam “Dziennik i pisanie” zawsze w niedzielne poranki. To mobilizacja dla mnie (pierwszy draft zawsze piszę offline, na brudno, w notesie) i - mam nadzieję! - również dla Ciebie, żeby wpleść pisanie w niedzielną rutynę.

A już od jesieni mam zamiar iść o krok dalej i zaprosić Cię na wspólne sesje dziennkowania online.

Zasubskrybuj teraz

Po czwarte: pozwól sobie tworzyć słabe rzeczy

Pisarz Kurt Vonnegut powiedział:

“Praktykowanie sztuki, czy dobrej, czy złej, stanowi sposób na to, by dusza zaczęła promienieć”.

Pisarka Dani Shapiro powiedziała:

“Po napisaniu pierwszej książki nie potrafiłam zacząć pracy nad kolejną. Tęskniłam za radością, którą dawało mi pisanie dla samego pisania. Możliwością tworzenia treści, na które nikt nie czeka i nie ma wobec nich żadnych oczekiwań. Bez deadlajnów i presji. Twórcza wolność to wyjątkowe uczucie.”

Nie każdy tekst, który napiszesz musi nadawać się do publikacji, nie każdy rysunek oprawisz w ramkę i nie każdym kolażem będziesz chciała się pochwalić. A nawet: nie wszystko nad czym pracujesz musi zostać skończone! #szachmat Możesz porzucać twórcze pomysły, przerywać w połowie i zaczynać coś ZUPEŁNIE nowego tylko dlatego, że masz na to ochotę.

Liczy się sam PROCES.

Skupienie na byciu tu i teraz. Czas dla i na siebie. Przyjemnie flow towarzyszące tworzeniu nawet najkrótszego tekstu, najmniejszego projektu. Efekt NAPRAWDĘ nie jest aż taki ważny, jak Ci się wydaje.

Po piąte: znajdź ludzi, którzy Cię rozumieją

Bezpieczne grono osób o podobnej wrażliwości czyni cuda. Widzę to w każdej edycji Klubu Otwartej Szuflady i w wyzwaniu “Nie mogę, bo piszę”.

Od ponad 5 lat tworzę w sieci pluszowe miejsca dla Kobiet, które chcą pisarsko się rozwijać i rozmawiać o książkach w bezpiecznej i nieoceniającej atmosferze.

Gdy nikt nam nie mówi, że jesteśmy ZBYT wrażliwe, że przesadzamy, i że powinnyśmy zająć się czymś poważniejszym niż pisanie, bo i-tak-nic-z-tego-nie-wyjdzie, zaczyna się dziać magia.

Chociaż nie siedziałyśmy w jednej ławce w szkole i nie miałyśmy nazwiska na tę samą literę na studiach, nie pracujemy w jednej firmie, nie mamy po tyle samo lat, a nasze pieseły albo dzieci nigdy nie bawiły się razem, rozumiemy się, dodajemy sobie skrzydeł i pozwalamy sobie na wolność twórczą.

I to jest naprawdę wspaniałe i uwalniające uczucie.

Pytanie do pracy z dziennikiem

Co kiedyś uwielbiałaś robić? Co Cię kręciło, sprawiało Ci ogromną przyjemność, było Twoją pasją? Dlaczego już nie jest? Co się zmieniło?

Jak czułabyś się wracając do tego zajęcia? Czy możesz to wciąż (z)robić? Czy musiałabyś coś zmienić w swoim życiu?

Więcej pytań do rozpisania i wskazówek, jak zacząć prowadzić dziennik i po tygodniu nie zrezygnować znajdziesz w Zestawie do pracy z dziennikiem zawierającym poradnik i trzy zeszyty w formie ebooków: “Nowe początki”, “Niewygodne pytania” i “Tu i teraz”.

Na hasło: “dziennikipisanie” podrzucam Ci zniżkę 20%.

Ćwiczenie na rozpisanie się

Spróbuj napisać tekst, którego nikt się po Tobie nie spodziewa albo taki, o napisaniu którego nawet sama nigdy nie myślałaś.

Jeśli do tej pory pisałaś tylko długie teksty, spróbuj zawrzeć ważną myśl w kilku zdaniach.

Jeśli nigdy nie opowiadałaś historii w czasie teraźniejszym, zrób to teraz.

Jeśli nigdy nie wchodziłaś w skórę innej płci, dziś zmień swój punkt pisania i spróbuj stworzyć postać, która będzie zupełnym przeciwieństwem Ciebie, a potem osadź ją w swoim wspomnieniu - jak się zachowa?

Napisz scenę z krwawego horroru, esej z perspektywy swojej poduszki albo kubka, w którym codziennie pijesz kawę, albo wymyśl zupełnie nowe zakończenie znanej bajki (co by było gdyby Śnieżka nie chciała obudzić się pocałunkiem?).

Sky is the limit!

Najmniejsza zmiana potrafi zrobi ogromną różnicę i przywrócić pisarskie “mojo”.

Inspiracja pisarska

Dziś zapraszam Cię do pisania do zdjęcia fantastycznej fotografki Vivian Maier.

Vivian przez 40 lat pracowała jako niania w Nowym Jorku i Chicago, a w wolnych chwilach przemierzała miasto z aparatem Rolleiflex. W tajemnicy zgromadziła archiwum liczące ponad 150 tysięcy negatywów!

Jej ogromny dorobek został odkryty przypadkiem, w pudłach na wyprzedaży garażowej, dopiero po jej śmierci. Dziś jest zaliczana do najwybitniejszymi fotografek, a jej prace wystawiane są w galeriach sztuki na całym świecie.

Vivian dokumentowała codzienne życie, z pozoru nieciekawe sytuacje i zwykłych ludzi, i właśnie to czynie jej prace doskonałą bazą do wymyślania historii i rozpisywania rozbudowanych scen.

Tutaj możesz obejrzeć jej prace.

Dzięki za dziś i do następnej niedzieli!

aleks.

Wbijam wzrok w podłogę wagonu metra.

Widzę buty.

Czarne męskie półbuty, skórzane beżowe szpilki, podniszczone trampki i bordowe botki na niedużym obcasie.

Przesuwają się nieznacznie robiąc miejsce kolejnym butom, które próbują wcisnąć się przez otwarte drzwi do napchanego do granic możliwości wagonu.

Próbuję znaleźć miejsc na wygrzanej innymi dłońmi aluminiowej rurce.

Już wiem, że się spóźnię. Poziom stresu rośnie. Robi mi się duszno. Coraz szybciej oddycham.

Powietrze przesiąknięte jest mieszanką kwaśnych, porannych oddechów, czuć kawę, fajki i mocne perfumy.

Próbuję skupić wzrok na jednym z butów. To granatowy materiałowy trampek ze sznurówkami, które kiedyś były białe. Wpatruję się w gumowy nosek buta, widzę pęknięcia w miejscu, w którym zginają się palce.

Rytmiczny beat jakiejś piosenki ze słuchawek dziewczyny stojącej w pobliżu dociera do mnie jak przez watę.

Próbuję oddychać nosem.

Wdech.

Wydech.

Drzwi wagonu wciąż się nie zamykają się. Metro nie odjeżdża.

Czuję, że za chwilę zemdleję i wiem, że nikt tego nie zauważy. Gdy nogi się pode mną ugną, zawisnę ściśnięta ciałami innych pasażerów.

Ostatkiem sił zaczynam przebijać się w kierunku wyjścia. Depczę po trampkach, glanach, szpilkach i półbutach. Kogoś przepycham, ktoś mnie odpycha, chyba krzyczy, że mam uważać i co ja sobie wyobrażam.

Trzykrotny skrzeczący sygnał oznajmia, że drzwi wagonu zaraz się zamkną, a metro ruszy.

Wpadam na zewnątrz, wyszarpując torebkę spomiędzy stłoczonych ciał.

Metro odjeżdża, a pęd powietrza rozwiewa mi włosy.

Stoję na peronie ciężko oddychając Łzy płyną mi po policzkach. Cała się trzęsę, ale czuję, że puls mi zwalnia. Osuwam się na zimną metalową ławkę. Opieram łokcie na kolanach i chowam głowę w dłoniach. Łzy rozmazują mi tusz i kapią na torebkę, na podłogę, na czarne kozaki, które wyglądają, jak nie-moje.

I dopada mnie przerażająca myśl: tak będzie wyglądało całe moje życie. Właśnie do tego dążyłam przez minione lata.

Czerwone paski-sraski na świadectwach i wzorowe zachowanie. Porządne studia z perspektywami na przyszłość i stabilna praca w administracji, taka, w której zamykam za sobą drzwi o 16-stej i nie wyrabiam nadgodzin. Dwupokojowe mieszkanie na kredyt w dzielnicy nazywanej “sypialnią Warszawy”. Za chwilę czas na dziecko, potem może drugie.

Tylko, czy naprawdę właśnie tego chciałam?

W jakimś dziwnie pokręconym impulsie zastanawiam się, gdzie schowałam swoje bordowe martensy.

Coś we mnie pęka.

Zasubskrybuj teraz

Ten tekst napisałam, gdy byłam w naprawdę trudnym momencie życia. Odkopałam go parę dni temu, przy okazji lektury książki Zu Witkowskiej “Śluza”, która opowiada historię dziewczyny zapętlonej w oczekiwaniach innych i tym, co wypada, co wydaje się być prestiżowe i dobre w większym życiowym rozrachunku (napiszę o niej wkrótce więcej w Listach o książkach). Byłam w tym miejscu, wiem, jakie to uczucie.

Chociaż tamtego ranka nie dojechałam do pracy, musiały minąć jeszcze trzy lata zanim zdecydowałam się na zmiany i zaczęłam żyć według scenariusza, który odważyłam się pisać sama.

Pytanie do pracy z dziennikiem

Dziś w ramach pracy z dziennikiem zastanów się, jakie przekonania wyniosłaś z dzieciństwa, czego (czasem zupełnie nieświadomie) nauczyli Cię rodzice, szkoła, znajomi i społeczeństwo, a co teraz wydaje Ci się zupełnie niedorzeczne i sprzeczne z Twoim spojrzeniem na świat.

Więcej pytań do rozpisania i wskazówek, jak zacząć prowadzić dziennik i po tygodniu nie zrezygnować znajdziesz w Zestawie do pracy z dziennikiem zawierającym poradnik i trzy zeszyty w formie ebooków: “Nowe początki”, “Niewygodne pytania” i “Tu i teraz”.

Na hasło: “dziennikipisanie” podrzucam Ci zniżkę 20%.

Ćwiczenie na rozpisanie się

Napisz krótki tekst, który zaczyna się od sytuacji, w której ktoś wykonuje jakąś czynność po raz setny, automatycznie, nie myśląc o niej, albo znajduje się w samym środku rutynowej sytuacji, gdy NAGLE dokładnie ta czynność/sytuacja nabiera NOWEGO znaczenia, wyostrza się i pozwala jej/jemu coś sobie uświadomić. Złapać dystans, zobaczyć coś z szerszej perspektywy.

Inspiracja pisarska

Dziś przedstawiam Ci Dorotheę Tanning, amerykańską malarkę, rzeźbiarkę i pisarkę, która była mistrzynią w redefiniowaniu siebie. Dość wcześnie zrezygnowała ze szkoły artystycznej i nauczyła się malować sama. Z taką samą swobodą tworzyła obrazy i rzeźby, co pisała. Bawiła się formą, mieszała różne techniki, nie przejmowała się zasadami i przekraczała granice.

Popatrz na jej obraz zatytułowany “Urodziny”, który namalowała w wieku 39 lat i otwórz się na historię, do której Cię zaprowadzi.

Dorothea Tanning, Urodziny | 1942, Philadelphia Museum of Art, Filadelfia

Dzięki za dziś i do następnej niedzieli!

aleks.

Kolekcjonowałam sreberka po czekoladkach i kolorowe papierki po cukierkach, i z zaangażowaniem wygładzałam je łyżeczkami. Zbierałam historyjki z gum do żucia Donald i naklejki dołączone do wafelków Kukuruku. Wycinałam obrazki z “Kobiety i życia” i komiksy z Filutkiem z “Przekroju”, a potem obklejałam nimi bruliony o nudnych, brązowych okładkach, zakładałam “Złote myśli”, pamiętniki i zielniki.

A gdy jechałam do dziadków, wyciągałam spod ciemnozielonej masywnej maszyny do szycia babci drewniane pudełko pełne guzików.

Były w nim duże, plastikowe guziki od płaszczów, granatowe, brązowe i czarne, powlekane materiałem guziki pościelowe, złote guziczki od eleganckich bluzek, srebrne z orzełkami od mundurów, białe i nudne guziki od męskich koszul i drobne, perłowe kuleczki, które babcia kupiła szyjąc moją komunijną sukienkę.

Kopałam w nich jak w skrzyni ze skarbami. Wysypywałam na dywan i układałam we wzory, figurki i guzikowe konstelacje. Pamiętam, jak przyjemnie grzechotały.

A czasem, gdy pytałam babcię “A ten, od czego jest?” - opowiadała mi niesamowite historie.

Jakiś czas temu, przygotowując tematy na moje warsztaty pisarskie wróciłam do tych wspomnień i pomyślałam, że taki guzik, jest w sumie doskonałym tematem do rozpisania.

I tak powstał poniższy tekst

Szary guzik

Ta historia zaczyna się od guzika przyszytego do szarego, kosmatego płaszcza kupionego na przecenach w Pull&Bear. Guzika, który przez kilka dni wisiał na ostatniej nitce, aż w końcu odpadł i zniknął w czeluściach między peronem metra, a wejściem do wagonu.

Pamiętam, że spadał jak na filmach, w zwolnionym tempie, wirując wokół własnej osi. Zauważyłam go tylko dlatego, że sięgałam do kieszeni płaszcza po telefon.

To był dzień, w którym skończyła się tamta przyjaźń.

Z Kaśką poznałyśmy się w pracy. Dobrze się nam gadało, chociaż tak naprawdę nie dużo nas łączyło. Ona przyjechała do Wawy do pracy, ja mieszkałam tu prawie całe życie. Ona skończyła prawo, bo chciała, ja, żeby mieć papierek. Ja miałam Lu, ona nigdy nie dzieliła życia z psem. Ona kochała piec i gotować, a ja, cóż potrafiłam (i wciąż potrafię) “tylko” jeść.

Ale gdy codziennie przez 8 godzin siedzisz z kimś biurko w biurko zaskakująco szybko znajdujesz punkty styczne. Szukasz podobieństw, a nie różnic, nawiązujesz nić porozumienia i zaczynasz się dogadywać. Przez ponad 5 lat dzielenie tej samej małej, biurowej przestrzeni znałyśmy się na wylot. Spędzałam z nią więcej czasu niż z włąsnym mężem.

Wydawało mi się, że to jest przyjaźń.

Chciałam, żeby to była przyjaźń.

A potem ona urodziła córkę i poszła na urlop macierzyński, a ja przeorganizowałam swoje życie i rzuciłam etat.

Skończyły nam się wspólne tematy, przestałyśmy mieć na co razem narzekać. Zabrakło porozumiewawczych mrugnięć okiem na odprawach i plotek biurowych, które mogłyśmy roztrząsać.

Mimo to, próbowałyśmy. Ja chyba bardziej niż ona, ale może teraz, po latach, tylko mi się wydaje, że tak było.

Umawiałyśmy się na szybkie kawy w mało przytulnych kawiarniach w centrach handlowych, zawsze przy okazji zakupów albo odbierania dziecka z pobliskiego żłobka. Pamiętałyśmy o swoich urodzinach, ale już nie robiłyśmy sobie prezentów. Składałyśmy sobie życzenia na święta klikając FWD pod ememesem z animowaną choinką.

Parę razy zaprosiła mnie do siebie, ale nie potrafiłam wejść w rolę ciotki, chociaż chyba się starałam. To był dla mnie zupełnie inny świat. Tak samo, jak ona nie potrafiła zrozumieć, tego co dla mnie zaczęło być ważne: pisania, podróży, zakładania swojej działalności.

Niby wciąż rozmawiałyśmy, a jednak nie potrafiłyśmy się już słuchać.

Po raz ostatni napisała do mnie pewnego deszczowego popołudnia, żeby odwołać spotkanie, na które byłam już w drodze. To właśnie wtedy odpadł mi od płaszcza ten szary guzik, gdy sięgałam do kieszeni po telefon, żeby przeczytać jej wiadomość. Nitka pękła.

Odpisałam “Ok, nadrobimy innym razem.” Ale innego razu już nie było.

Za jakiś czas zobaczyłam na fejsbuku zdjęcie z imprezy firmowej, na którym śmieje się z inną mną.

Przez kilka kolejnych jesieni myślałam o tamtej chwili w metrze i Kaśce, za każdym razem, gdy zakładałam mój szary, kosmaty płaszcz bez jednego guzika.

A potem, przy okazji wyprowadzki z Wawy, wywiozłam go razem z resztą zużytych ubrań do PSZOK-u i zostawiłam za sobą.

Tak samo jak tamtą “przyjaźń”.

Zasubskrybuj teraz

Pytanie do pracy z dziennikiem

Wypisz hasłowo jak najwięcej wspomnień związanych z najróżniejszymi guzikami, przyciskami i klawiszami, które pamiętasz (czułaś, że to napiszę, prawda? :)) )

To kilka przykładów z mojej listy:

Prostokątny przycisk domofonu z nr 25 i okrągły przycisk w windzie z nr 8 prowadzące do mojego rodzinnego mieszkania, w którym od kilku lat już ktoś inny tworzy swoją historię.

Dwa guziki, te z napisem “rewind” i “play”, od magnetowidu OTAKE, dzięki którym po raz setny mogłam obejrzeć scenę, jak Johnny uczy tańczyć Baby w “Dirty dancing”.

Guzik od niebieskiego fartucha mojej babci, w którym zawsze chodziła w domu. Miał krótki rękaw i wzór w niebiesko-zielone kółka. Pamiętam, jak w kuchni przygotowywała w nim kluski lane na mleku, waniliowe budynie i gotowaną marchewkę z groszkiem z takim maślanym sosem, który nigdy i nigdzie nie smakował już tak samo, jak niej.

Powrót do dziennikowania wspiera ozdabianie notesów na zapas. Przejrzyj materiały dostępne na mojej stronie i wybierz coś dla siebie. Na hasło: “dziennikipisanie” podrzucam Ci zniżkę 20%

Ćwiczenie na rozpisanie się

Wyobraź sobie taką scenę:

Ciemny pokój rozświetla tylko niebieskawa poświata z monitora otwartego laptopa. Osoba siedząca przy biurku wpatruje się intensywnie w ekran. Jest skupiona. Po raz ostatni przebiega wzrokiem po napisanym tekście, a potem szybko klika Enter, i wskaźnik myszki ustawiony na przycisku „wyślij” transportuje jej słowa… no właśnie, do kogo? I dlaczego?

Spróbuj napisać, krótki tekst z perspektywy osoby, która otrzymuję tę wiadomość. Nie pisz żadnego wprowadzenia, od razu przejdź do rzeczy. Pokaż, jak czuje się osoba otwierająca maila, jak zmienia się jej nastrój, o czym myśli i co postanawia zrobić.

A może otwiera wiadomość, która wcale nie była skierowana do niej?

Inspiracja pisarska

Popatrz na wszystkie guzikowe wspomnienia, które wypisałaś w dzienniku i napisz fikcyjny tekst rozpoczynający od jednego z nich. Na początek możesz użyć tego samego zdania, którym ja rozpoczęłam mój esej:

“Ta historia zaczyna się od guzika, który…”

BONUS: A jeśli żadne ze wspomnieć do Ciebie nie przemawia podrzucam Ci dodatkowo zupełnie coś innego: dwie różne piosenki i dwa różne teledyski luźno powiązane z guzikami. Obejrzyj, posłuchaj, pokręć nóżką pod biurkiem i napisz historię, do której Cię zaprowadzą.

Jeśli zdecydujesz się opublikować swój tekst, daj znać, chętnie go repostuję :)

Dzięki za dziś i do następnej niedzieli!

aleks.

Trend krócej-więcej-głośniej wyprał mi mózg i wysuszył studnię pomysłów. Od kilku miesięcy zamiast skupiać się pisaniu, najwięcej czasu spędzałam na obcinaniu moich tekstów, upychaniu wszystkiego, co chciałam przekazać w jak najszczuplejszych zdaniach i 4 sekundowych rolkach.

Mózg mi się la-so-wał.

I wtedy dotarło do mnie, że muszę się zresetować. System został przegrzany. Czas na powrót do korzeni pisania.

Chcę pisać długie teksty, artykuły i eseje, takie do poczytania przy kawie. Chcę wrócić do blogowania, które kiedyś sprawiało mi ogromną przyjemności. I chcę mieć miejsce w sieci, w którymi moje teksty ZOSTAJĄ, a nie gubią się w algorytmach albo wpadają do spamu-sramu i ofert, bo system pocztowy zrównał je z gazetką z Rossmana.

Dlatego właśnie wymyśliłam projekt “Dziennik i pisanie”.

Od dziś, będę pisać do Ciebie co niedzielę, przesyłając pytanie do pracy z dziennikiem i inspiracje, które pomogą Ci pokonać blokadę pisarską.

To będą rozbudowane i treściwe maile, takie, które - mam nadzieję - zmobilizują Cię do coniedzielnego pisania.

A wkrótce może również do dzielenia się fragmentami Twojej twórczości :))

Zależy mi, żeby nawiązać kontakt z Kobietami, które tak jak ja kochają pisać - nie tylko fikcję, ale również dziennik - chcą zwolnić i odpocząć od szybkich i krótkich treści w social mediach, od AI, tik toków, rolek i algorytmów.

Chciałabym, żebyśmy razem stworzyły społeczność, która naprawdę pisze, a nie tylko myśli o pisaniu.

Bo nikt nigdy nie żałował, że porzucił skrolowanie dla pisania ❤️

Na początek, o tym jak się przygotować.

1. Zacznij pisać

Nie myśl o pisaniu, nie planuj pisania, nie rób sobie wyrzutów, że nie piszesz. Po prostu ZACZNIJ pisać. Tak, TERAZ. Na końcu tekstu, który właśnie czytasz znajdziesz najprostsze ćwiczenia na rozgrzanie pióra, które pomogą Ci zapisać pierwsze zdanie. A potem kolejne. I jeszcze jedno.

Jedna z moich ulubionych nauczycielek pisania, Anne Lamott, mówi:

“Musisz przestać nie pisać”.

Na moich warsztatach spotykam kobiety, które latami odkładały pisanie. Do kolejnej niedzieli, do urlopu, do momentu, gdy będą na zwolnieniu, gdy dzieci pójdą do przedszkola, szkoły, na studia albo wyprowadzą się z domu.

I wciąż nie pisały.

A potem, gdy ponownie zaczęły zapełniać notesy słowami, żałowały każdej chwili straconej na rozmyślaniu o pisaniu, bo epickie pomysły, które przychodziły do nich pod prysznicem i w kolejce do kasy w Lidlu rozrzedziły się i zbladły.

Czas na pisanie jest zawsze TERAZ.

Bo nawet NAJLEPSZY pomysł na tekst nie może się równać z tekstem NAPISANYM.

(w tle leci Moloko i “The time is now” )

2. Nie zaczynaj od początku

Kiedyś usłyszałam, że pierwsze zdanie powinno być mocne, jak cios prosto w gębę i… na tygodnie się zablokowałam.

Wgapiałam się tępo w migający kursor albo rysowałam koślawe kwiaty na kartkach coraz bardziej pustego notesu. Cios w gębę nie nadchodził. A potem przypomniał mi się Grand z “Dżumy” i jego żałosna pogoń za tym idealnym zdaniem, które sprawi, że “kiedy rękopis znajdzie się u wydawcy, wydawca przeczytawszy go wstanie i powie do swych współpracowników: «Panowie, kapelusze z głów!» Pamiętam fragment, w którym opowiada, jak poleruje każde słowo rozkminiając, na który spójnik się zdecydować: “Ściśle biorąc, dość łatwo jest wybrać między «ale» i «i». Trudniej już między «i» i «potem». Trudność rośnie przy «potem» i «następnie». Ale na pewno najtrudniej jest wiedzieć, czy «i» jest, czy nie jest potrzebne.”

Nie chciałam być jak Grand.

I zaufaj mi, Ty też nie chcesz.

Dlatego dziś radzę Ci: przestań się spinać na ten idealny początek, okrąglutkie i posypane brokatem pierwsze zdanie. Zacznij pisać od słów, które czekają na krawędzi Twoich myśli i spływają z czubka języka. Łap pomysły za ogonki i zatrzymuj je na kartkach notesów. Zaczynaj w środku rzeczy i nie myśl o tym, jak to się wszystko poskłada w całość, bo pisanie to proces, który nigdy się nie kończy.

3. Pisz ręcznie

Zauważyłaś, że już teraz ludziom wydłużyły się kciuki?

Żartuję, ale hej, przez chwilę się nad tym zastanowiłaś, prawda?

Pisanie ręczne odpręża, pomaga skupić myśli i odkleja kciuk od telefonu. Nie możemy jednocześnie pisać i skrolować, dlatego biorąc do ręki notes wciskamy hamulec i wyciszamy się. Nasze myśli i emocje płyną wprost do stalówki sunącej po papierze i zmieniają się w słowa. Zaczynamy być uważne i bardziej skupione. Aktywujemy zmysły i otwieramy się na wspomnienia.

Teksty na kompie są chłodne, bardziej przemyślane i doszlifowane. Nie noszą śladów kreatywnego procesu, blizn skreśleń i wywalonych akapitów. Pokazują tylko efekt końcowy. Są dopracowane, jak posty na Instagramie - wszystko, co doprowadziło do ich stworzenie pozostaje poza kadrem.

Za to notesy pulsują emocjami. Pokazują proces i krętą pisarską drogę, którą przebyłaś. Wszystkie ścieżki naokoło, rozdroża i ślepe zaułki. Są surowe i prawdziwe, gorące i nieuporządkowane. A gdy już zostaniesz sławną pisarką będą warte miliony monet :))

4. Pisz wszędzie

Pisz w autobusie, w metrze, w kawiarni, na łące, w lesie, w przerwie w robocie i gdy czekasz, aż ekspres zrobi Ci kawę. Pisz na przystankach i stojąc w kolejce do kasy w piekarni. Pisz przed snem i zaraz po obudzeniu. Sięgaj po notes ZAMIAST po telefon.

Każde. Zdanie. Się. Liczy.

Kup sobie nieduży zeszyt (A5 albo B6), taki, który zawsze zmieści się w plecaku czy torebce. I pióro, bo pisanie piórem to deklaracja, że podchodzisz do pisania poważnie. Że to nie jest już takie tam skrobanie czegoś na marginesie, tylko cześć Ciebie, coś, co Cię określa: to ta dziewczyna z piórem i notesem, kobieta, która kocha pisać.

I nie rozmieniaj się na drobne.

Kojarzysz ten cytat?

Jeden, by wszystkimi rządzić, jeden, by wszystkie odnaleźć,

Jeden, by wszystkie zgromadzić i w ciemności związać.

To inskrypcja, które pojawia się na Jedynym Pierścieniu, najpotężniejszym z Pierścieni Władzy u Tolkiena.

I tak ma być właśnie Twój notes do pracy z tematami z Dziennika i pisania - jeden, by gromadzić wszystkie teksty: pracę z dziennikiem, ćwiczenia na rozpisywanie się, inspiracje, pomysły, pojedyncze sceny, dłuższe opowiadania i eseje. Jeden na wszystko, co przyjdzie Ci do głowy, o czym pomyślisz i będziesz chciała zapamiętać, rozpisać albo rozkminić.

Chcę, żebyś NAPRAWDĘ wróciła do pisania, a nic tak nie nakręca na pisanie jak obserwowanie efektu - notesu, którego kartki zapełniasz słowami.

5. Pisz tak, jak mówisz i o tym, co czujesz

Ostatnio mój zakątek Internetu zalewają posty o tworzeniu tekstów przez AI. Ludzie zamiast czytać, analizują. Rozbierają każdy opublikowany fragment do rosołu, przyglądają się konstrukcjom zdań i pojedynczym słowom.*

Nie dziwię się, bo sama lubię czuć osobę, po drugie stronie ekranu. W tekstach bardziej niż literackości, szukam właśnie człowieka, emocji i surowego języka.

Dlatego dziś jeszcze ważniejsze jest to, żeby pisać po swojemu. Nie komplikować i nie silić się oryginalność. Nie obawiać się, że czegoś albo o czymś nie wypada napisać, że coś wydaje się nam zbyt kolokwialne, potoczne, osobiste. Zbyt emocjonalne.

Nie bój się schodzić głęboko, do tego, co niewygodne, co uwiera i boli. Pisz o tym, co Cię zajmuje i pochłania, szczerze i bez żadnego filtra. O tym, co nie pozwala Ci zasnąć w nocy i sprawia, że masz motyle w brzuchu.

Pisz, żeby zapamiętać, zrozumieć i poczuć.

I pamiętaj, że (póki co) piszesz dla siebie i - jeśli sama, o tym nie zdecydujesz - nikt nie będzie Twoich tekstów oceniał i analizował. Więc po co się cenzurować?

*ten tekst NIE powstał przy pomocy sztucznej inteligencji, nie sprawdzałam go nawet na przecinki i literówki, i biorę pełną odpowiedzialność za wszystkie potknięcia i błędy, które w nim wyłapiesz :)

6. Nie ograniczaj się

Nie zabieraj się od razu do tworzenia Wielkiej Powieści, drugich Chłopów, czy Sagi o Ludziach Lodu. I przeciwnie, nie zarzekaj, że nigdy nie tkniesz fikcji. Nie ograniczaj się, nie narzucaj sobie ram, tematów i form, nie pisz z planem, i nie przejmuj się, jeśli każdy Twój tekst będzie z innej bajki.

Co tydzień otwórz mojego maila, przeczytaj esej, pytanie do pracy z dziennikiem i pisarską inspirację. Idź zaparzyć sobie kawy i pomyśl, co czujesz. Otwórz się nas pomysły, wspomnienia i sceny.

A potem rozsiądź się z notesem, zapisz datę w prawym górnym rogu kartki i zacznij pisać.

I tak w każdą niedzielę.

Zasubskrybuj teraz

Pytanie do pracy z dziennikiem

Powrót do dziennikowania wspiera ozdabianie notesów na zapas. Przejrzyj materiały dostępne na mojej stronie i wybierz coś dla siebie. Na hasło: “dziennikipisanie” podrzucam Ci zniżkę 20%

Ćwiczenie na rozpisanie się

Wybierz się na spacer do lasu albo nad rzekę, do miejsca, gdzie będzie mniej ludzi, a więcej przyrody, Rozsiądź się na ławce albo na kocu z notesem i otwórz wszystkie zmysły. Zaważaj dźwięki, kolory i zapachy. Popatrz w górę, na niebo i kształty chmur. Poczuj fakturę trawy pod stopami.

Podziel kartkę na cztery kolumny i wypisz hasłowo, ale bardzo konkretnie co widzisz, czujesz i słyszysz oraz jak się czujesz w tej chwili.

Inspiracja pisarska

Amerykańska malarka Andrea Kowch tworzy prace inspirowane połączeniem ludzkiej psychiki z tajemnicami świata natury. Jej obrazy wspaniale nadają się do pisania historii, są alegoryczne, nieoczywiste i trochę odjechane.

Spróbuj rozpisać scenę inspirowaną poniższym (fragmentem) obrazu Andrei, w pierwszoosobowej narracji i czasie teraźniejszym.

Zastanów się, o czym myśli kobieta otoczona żurawiami, jaką ma tajemnicę, przed czym albo przed kim ucieka i jakie znaczenie, albo kim jest dla niej paw, którego trzyma na smyczy.

Jeśli zdecydujesz się opublikować swój tekst, daj znać, chętnie go repostuję!

Andrea Kowch, The Courtiers. Źródło: andreakowch.com (wykorzystano na prawach cytatu).

Dzięki za dziś i do następnej niedzieli!

aleks.